Özsaya İnşaat’ın sahibi Kayserili işadamı Süleyman Çetinsaya’nın 1977′de ağabeyi Nuh Çetinsaya ile başlayan inşaatçılığı 1982′den itibaren tek başına sürüyor. 2004 yılına kadar çok sayıda otel, alışveriş merkezi ve İstanbul’un en değerli semtlerinde yap sat konut projelerine imza atan Çetinsaya, 2004′ten itibaren TOKİ ile iş ortağı oldu ve Türkiye’nin en büyük projelerine imza atan bir inşaat öj organizasyonu kurmayı başardı. Şu anda şantiyelerinde 3 binden fazla çalışanı olan Çetinsaya, Avrupa Konutları Atakent 1 ve Avrupa Konutları Tem’de 4 bin 500 konutun yapımını tamamladı ve bunların 3 bin 500′ünü 2006-2009 döneminde sattı. Çetinsaya’nın 2010 yılına kadar yapımını tamamlayacağı toplam konut sayısı 5 bin 608. Bunlardan bin 108 konutluk Atakent 2 Projesi 2010 Eylül’ünde teslim edilecek. 1400 konutluk Atakent 1,2006 Eylülünde teslim edildi. 3 bin 100 konutluk TEM projesi ise bu eylülde teslim ediliyor. Çetinsaya, tüm projelerinden 1 milyar 380 milyon liralık hasılat hedefledi.

TİCARETİ BABADAN ÖĞRENDİ

Süleyman Çetinsaya, 1954 Kayseri doğumlu olduğunu söylüyor ve şöyle konuşuyor: “1963′te ailece İstanbul’a geldik, yerleştik. Babamız deri kösele işi yapardı ve mağazalarımız vardı. Biz de babamızın mağazasında ticareti öğrendik. 1971′de Nuh ağabeyim Yıldız İnşaat Fakültesi’ni bitirdi ve ağabeyimle birlikte 1977 yılından itibaren çalışmaya başladım. Beraber inşaat işleri yapıyorduk. 1982′ye kadar ağabeyimle birlikte iş merkezi ve konut inşaatları yaptık. Genellikle kendi arsalarımızda inşaat yapıp satıyorduk. Ayrıca yap sat işleri de yapıyorduk. 1982′de ayrıldık ve benim kendi başıma ilk inşaat işim Azak Sineması’nın yeri oldu. O projede Beyazıt’ta 135 mağaza yaptım. 1983′te de Azak’ın yazlık sinemasının yerini de aldım ve oraya bugün hâlâ bizim olan President Otel’i yaptım. Ayrıca Kadıköy, Yeşilköy gibi semtlerde konutlar yaptık.

CAROUSEL VE SONRASI

1993′te Bayraktar ve Mermerler ile ortak Carrousel Alışveriş Merkezi’ni yaptığını belirten Süleyman Çetinsaya, 1993′ten 2004′e kadar da çok sayıda projeye imza attığını, 7 otel inşa ettiğini söylüyor ve bunların 5′ini sattığını anlatıyor. Çetinsaya, “2004′e kadar böyle devam ettim. 2004′te ise TOKİ’yle başka bir ölçeğe geçtik” diyor. Çetinsaya şöyle devam ediyor: “Bizim ilk büyük konut işlerimiz TOKİ ile başladı. Atakent’i, bin 400 konutluk bir işti ve 2004′te aldık. İnşaatın başlamasıyla teslim tarihimiz 2006 eylülü arasında sadece 18 ay geçti ve çok başardı olduk. Ben halen bu projede ’site başkanı’yım.”

Vatandaş iyi projeyi her dönemde alıyor

Avrupa Konutları Atakent 1 Projesi’nden sonra yine TOKİ ile hasılat paylaşımı modeliyle Avrupa Konutları TEM Projesİ’ne girişlerini de şöyle anlatıyor: “İlk projemiz Avrupa Konutları’nı marka yapmıştı. O yüzden de TEM Projesi’ne cesaretle girdik. Çünkü vatandaşın iyi projeyi her ortamda aldığını biliyoruz. Bu projeye başladığımızda 860 daireyi 15 günde sattık ki konut piyasası çok durgundu. Avrupa Konutları TEM, 3 bin 100 konutluk bir projeydi ve biz buna 2007 Kasım ayında başladık. 2009 Eylül’ünde de teslim etmeyi planlıyoruz. Geçici kabulleri geldi, temizlikler yapılıyor. Teslimatlara hazırlanıyoruz. Malum geçici kabul olmadan, iskan olmuyor. Şimdi vatandaş niye her ortamda alıyor? sorusunun cevabı da şurada gizli; TEM’de 2 yıl önce 211 bin liraya sattığımız daire, şu anda 419 bin lira.”

TOKİ’nin müteahhidi konusu yanlış anlaşılıyor

Süleyman Çetinsaya, 2002 seçimlerinden sonra, TOKİ’nin, Erdoğan Bayraktar’ın yönetimiyle çok farklı bir yapıya büründüğünü belirtiyor ve ‘Çünkü bulunan formül çok başarılı oldu. Hasılat paylaşımı modeli inanılmaz bir ivme getirdi. TOKİ, hasılat paylaşımı ile kendine gelir yaratıyor. O geliri de dar gelirli için konut yaptırmakta kullanıyor. Burada kamuoyu genellikle birkonuyu yanlış algılıyor. Bizim gibi hasılat paylaşımı pro[esi yapan müteahitleri de TOKİ müteahhidi olarak görüyorlar. Biz TOKİ’ye iş yapmıyoruz; TOKİ ile ortak iş yapıyoruz. TOKİ’nin bir inşaatını yapmak ile onunla hasılat paylaşımı proje yapmak çok farklıdır. Bu hasılat paylaşımı işi aslında bizim geleneksel ‘yap sat modelininin çok büyük ölçekli halidir.”

İnşaat herkesin yapacağı iş değil

İnşaat sektörünün yükseliş dönemlerinde yaşanan hormonlu sektörel büyümeyi de eleştiren Süleyman Çetinsaya bu konudaki görüşlerini de şöyle açıklıyor: “‘İnşaat işi artık öyle herkesin yapabileceği bir iş değil. Bir sanayici inşaatçılık yapamaz. Ben de sanayicilik yapamam. Herkes işini yapmaya bakmalı, mesleğinde zirveye ulaşmaya çalışmalı. Yoksa sonu hüsran olabiliyor ki bu hüsranları ne yazık ki son aylarda yine görüyoruz. Bana göre inşaat işinin üç önemli ayağı var. Birincisi imarplanı ikincisi şantiye ekibi ve üçüncüsü de finansman gücü. Bu üç ayak beraber olmazsa iş devrilir. Sadece para olsa da yetmez.”

Küresel kriz nedeniyle kampanyalara ağırlık veren gayrimenkul kuruluşları, baharda yakaladıkları canlılığı yaz aylarına kaydırmak için birbirleriyle yanşıyor. Peşinat ve faizlerin sıfırlandığı, vade sürelerinin uzatılıp, yüzde 25′lik peşinatın 12 ay taksitlere yayıldığı yaz kampanyalarında firmalar, şimdiden Ramazan ayının alt yapısını oluşturuyor. Varyap’ın Batı Ataşehir’deki Meridian’da, Ağaoğlu’nun Ataşehir’deki My Towerland‘inde peşinatları yüzde 1′e kadar çekerken, Tulip’in Bahçeşehir TulipTurkuaz‘da, Kuzu Grup Spradon Kuleleri ve Küçükçekmece Divan Residence‘da, Artaş – Özdaş - Doğu Konsorsiyumu’nun TEM Avrupa Konutlarında ise faiz 60 aya kadar yüzde 0.99’a çekildi. Eston İnşaat, Bahçeşehir‘deki Şehir’de, Mimart Yapı, Çorlu’daki Armada City’de ve Martı GYO’da Çerkezköy’deki Narin Park projesinde faiz oranını sıfırladı. Alper İnşaat, Kartal’daki Selective Kartal Evleri’nde peşinat ödeyene peşinatın yüzde 15′i kadar indirim uygularken, Sinpaş GYO da Peşinatsız Devrim kampanyasını yaz aylarında da sürdürme kararı aldı.

PEŞİNAT YÜZDE 1

Türkiye’nin ilk lüks yeşil konut projesi olan Varyap Meridian’ın 31 Temmuz’a kadar uzatılan ön satış kampanyası

kapsamında Halkbank ile yapılan anlaşma sayesinde yüzde 0.98 faizle ödeme imkanı sağlanıyor. Yüzde 1 peşinat, yüzde 75 banka kredisi ile satışa sunulan projede kalan yüzde 24′lük kısmı 30 ay sonra ödeniyor. Kişiye özel ödeme planlarının da hazırlanabildiği projede konutlar, lansman öncesinde yüzde 15 fiyat avantajı ile 155 bin TL ile 749 bin TL arasında satışa sunuluyor. Lansmanı ile birlikte fiyat artışları olacak. Ağaoğlu’nun “yüzde 1 peşinle ev sahibi olma” modeli yeni projesi My Towerland’de de geçerli oluyor. Kampanyada daire bedelinin yüzde 1′i peşin olarak ödendikten sonra, kalan peşinat tutan için Aralık 2009′da yüzde 12’lik ve Haziran 2011′de yüzde 12′lik ödeme yapılıyor. Projenin Sky Towers etabında 250 bin TL’den başlayan fiyatlar, 493 bin TL’ye yükseliyor. 31 Temmuz’a kadar geçerli olacak kampanyanın ardından yüzde 10’luk bir artış yapılacak.

FAİZ 0.99′DA KALDI

Kuzu Grup tarafından Bahçeşehir’de inşa edilen Spradon Kuleler’de 60 aya yüzde 0,99 faiz oranı ve 120 aya varan ödeme seçenekleri sunuluyor. Tapu teslim konutlar için yüzde 10 peşinat talep edilirken, yüzde 20 ara ödemesi 2010 Haziran’da olan Spradon Kuleler’de fiyatlar 198 bin TL’den, daireler ise 178 bin TL’den başlıyor. Ayrıca peşin Ödemelerde yüzde 10 indirim yapılıyor. Tulip’in Bahçehir’deki Tulip Turkuaz projesinde 30 Eylül’e kadar devam edecek kampanya kapsamında 0,99 faiz oranıyla 60 ay ya da 1.16 faiz oranıyla 120 aya kadar vade imkanı sunuluyor. Fiyatların 113 bin TL’den başladığı projede 1+1,2+1 ve 4+1, ayrıca 3+1, dubleks daire seçenekleri bulunuyor. Kuzu Grup ise Küçükçekmece’de inşa ettiği Divan Residence’daki daireler için yüzde 10 peşinatla 120 aya kadar taksit imkanı sunuyor. Fiyatların 115 bin TL’den başladığı projede 60 aya kadar yüzde 0.99 faiz uygulanıyor.

SIFIR FAİZDEN VAZGEÇMİYOR

Eston İnşaat, Bahçeşehir’deki Şehir projesinde 24 aya kadar sıfır faiz uygulamasını başlatırken, Mimart Yapı’nın Çorlu’da gerçekleştirdiği Armada City’de 31 Temmuz’a kadar geçerli olacak “3 Seçenekli Temmuz Kampanyası”, kapsamında banka kredisi kullanmadan ve herhangi bir dosya, sigorta, kredi masrafı olmadan 84 aya kadar sıfır faiz imkanı sunuyor. Kampanyanın üç seçeneği arasında yüzde 35 peşinatla 84 ay sıfır faiz, yüzde 25 peşinatla 72 ay sıfır faiz, yüzde 15 peşinatla 60 ay sıfır faiz alternatifleri yer alıyor. Projede fiyatlar ise 80 bin TL’den başlayıp 192 bin TL’ye çıkıyor. Martı GYO tarafından Çerkezköy’de hayata geçirilen Narin Paris’in ilk etabı olan Erguvan Sitesi’nin kişiye özel ödeme planlan ile ister 60 aya kadar sıfır faizle 490 TlL’en başlayan taksitlerle, ister sıfır peşinat ve 59 bin TL’den başlayan fiyatlarla satışlarına devam ediliyor.

PEŞİNAT ERTELEYENLER

Alper İnşaat, Kartal’da yapımı süren  Kartal Evleri’nde peşinat ertelemeli kampanya düzenliyor. Peşinatı olmayanlar yüzde 25′lik peşinat tutarını 12 ay sonra ödeyebiliyor. Ayrıca isteyenler, yüzde 25′lik peşinat tutarını erteleyerek 6, 12 ve 18′nci aylarda üç eşit taksitle ödeyebiliyor. Peşinatı olanlara ise, ödedikleri peşinatın yüzde 15′i tutarında mdirim uygulanıyor. Projede fiyatlar 139 bin TL ile 380 bin TL arasmda değişiyor. Sinpaş GYO Aqua City 2010 projesinde “Peşinatsız Devrim” kampanyasına devam ediyor. Bu ödeme planı ile ev sahipleri 3 ay sonra evlerinin satış bedelinin yüzde 5′ini, 12 ay sonra yüzde l0′unu, 24 ay sonra da yüzde 15′ini ödüyor, taksitlerini sabitleyerek bakiyeyi anlaşmalı bankalar vasıtasıyla kredilendiriyor. İhlas ise Bizimevler’de yüzde 25′lik peşinatı 2011′e erteliyor.

Son blokların satışa çıktığı Avrupa Konutları TEM projesinde üç ayrı kampanya düzenleniyor. İlk seçenekte yüzde 25 peşinatla 60 ay yüzde 0.99, 120 ayda ise 1.15 faiz oranıyla vade uyguluyor. ‘Önce Otur Sonra Öde’ kampanyasında ise, yüzde 30 peşinat ödeniyor. Taksitler Ocak 2010’da başlıyor. Üçüncü kampanyada ise yüzde 50 peşinat karşılığında kalan miktar 1 yıl sonra sıfır faizle ödeniyor. Bu seçenekte aylık taksitler 2 bin TL’den başlıyor. Projede dairelerin fiyatları 175 bin TL ile 459 bin TL arasında değişiyor.