GÜNEŞ ENERJİSİ

Güneş enerjisi binalarda, ısınmak ve aydınlanmak için doğrudan kullanılmakladır. Diğer taraftan, elektrik üretmek, suyu ısıtmak veya soğutmak için ise güneş enerjisi endirekt olarak kullanılmaktadır. Diğer enerji kaynakları belli bir süre sonra bilmelerinin beklenmesine karşı, yenilenebilir enerji kaynaklarının tükenmeleri söz konusu olamaz. Yenilenebilir enerji için yapılan yatırımlar yerel malzeme ve insan gücüyle gerçekleştirilir. Yapılan yatırımlar, yapıldığı bölgelerde kalır. Bu teknolojide dünyamıza ulaşan enerji, güneşin çekirdeğinde yeralan ve füzyon süreciyle açığa çıkan ışınlarından elde edilin Güneş enerjisinden, ışık veya ışık enerjisi olarak direkt yararlanıldığı gibi, başka yerlerde kullanılmak amacıyla elektrik elde edilmesiyle kullanılır. Sıcak su elde etmek için genelde, termal

güneş paneli kullanılmaktadır.

Diğer taraftan güneş ışınlanın toplayarak elektrik elde eden “güneş enerjisantralları” kullanılmaktadır. Güneş pilleri denilen, Fotovoltaik piller vardır. Bu sistemde 12 voltluk aküler 9 ampere kadar direkt olarak güneş ışığı vasıtasıyla dodurulmaktadır. Zamanımızda, evlerde elektrik şebekesi ile birlikte çalışan sistemler kullanılmaktadır Mimaride yapılan tasarımlarla, güneş

enerjisinden en fazla yararlanılacak projeler geliştirilmiştir. Doğal ısıtma ve soğutma sistemleri kullanarak binaların gereksiz ve aşın ticari enerji tüketimlerini önler. Çevre değerlerini korur. Çevreye verilen zararları en aza indirir. Doğal ve sağlığa zararsız malzemeler kullanır. Ekonomiktir. Dışa bağımlı değildir

RÜZGAR ENERJİSİ

Yenilenebilir enerji kaynağı olarak, verimlilik açısından hidroelektrik enerjisinden sonra ikinci sıradadır. Rüzgar enerjisi en yaygın olarak Avrupa’da kullanılmaktadır. Rüzgar türbinleri genellikle iki ya da üç kanatlı olarak yapılmaktadır. Kirlilik yaratmadığı gibi monte edilmesi de kolaydır. Birçok ülkede yüzyıllardır yel değirmenlerinde ve yelkenli gemilerde rüzgar enerjisi kullanılmaktaydı. Daha sonra bazı çiftliklerde rüzgar türbünleri geliştirilerek, çiftliklerin daha sonra da kasabaların elektrik ihtiyaçları karşılanmaya başlamış. Rüzgar enerji santralleri, çevreyi kirletmez ve sera gazı üretmezler. Teknoloji geliştikçe, rüzgardan üretilen enerjini maliyeti de büyük ölçüde düşmüştür. Rüzgar enerjisi halen, dünyada en hızlı büyüyen enerji sektörlerinden biridir.

HİDROELEKTRİK ENERJİ

Akarsular üzerine kurulan barajlardan elektrik üretimi sağlanıyor. Bu barajlar aynı zamanda sulama amaçlı da kullanılmaktadır. Elektrik üreten santrallerin çalışmasında, barajlarda biriken suyun kullanılmasıyla oluşan enerjiye hidroelektrik enerji denir. Hidroelektrik enerji, yenilenebilir enerji kaynaklarının başında gelmektedir. Bilindiği gibi barajlarda toplanan suyu, nehirlere karışan yağmur suyu ya da eriyen karlar sağlamakladır. Baraj suları, türbinleri döndürür ve türbinlere bağlı olan jeneratörlerle elektrik üretir. Bu enerji türü hiçbir zaman çevre kirliliğine neden olmaz. Ancak yakın doğal ortam ya da çevrede yaşayanlar üzerinde bazı olumsuz etkileri tartışılabilir.

DALGA ENERJİSİ

Bildiğimiz gibi, dünyanın yüzde 70’i sularla kaplıdır. Bu oran bize suyun doğal gücünün büyüklüğü ve bu büyüklükten yararlanarak enerji elde etmek konusunda umut vermektedir Suyun bu erişilmez gücünden yararlanarak “dalga enerjisi” elde edilebilir. Bu muazzam gücün bir kısmı bile kullanılabilince, dünyanın elektrik ihtiyacının büyük bir kısmı karşılanabilir. Günümüz teknolojisi ile, dünyanın elektrik ihtiyacının yüzde 10’u dalga enerjisinden karşılanabilir. Halbuki edindiğimiz bilgiye göre, okyanuslarda bulunan dalga enerjisinin yüzde 2’si bütün dünyanın elektrik ihtiyacını karşılayabilecek kapasitededir. Denizlerde meydana gelen dalga, güneşin dünyayı ısıtmasıyla onaya çıkan rüzgarlar tarafından başlatılır. Bu rüzgarlar, denizlerde güçlü dalgaların oluşmasına neden olur. Rüzgarın hızı ve süresi dalganın gücünü belirleyen faktörlerdir. Dalga enerjisi, suya yerleştirilen jeneratörler yardımıyla elektrik enerjisine dönüştürülür. Ülkemiz için üzerinde durulabilecek bir enerji grubudur. Marmara denizi hariç, açık deniz kıyılanınızın uzunluğu 8210 km kadardır. Buradan yıllık olarak 18.5 TWh/yıl düzeyinde bir enerji elde edilmesi mümkün olabilir.

JEOTERMAL ENERJİ

Yer altı suları, yeraltında magmadaki sıcaklık vasıtasıyla ısınarak yeryüzüne çıkar. Jeotermal enerji, yer altındaki sıcak sulardan ya da su buharından elde edilir. Jeotermal su buharı gücüyle de elektrik üretilir. Türkiye genç kıvrım dağları kuşağında bulunmaktadır. Bu nedenle, fay hatları ve fay kaynakları oldukça yaygındır. Özellikle Ege Bölgesindeki Germencik (Aydın), Balçova (İzmir), Sandıklı (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarında sıcak su kaynakları bulunmaktadır. Şu anda; Denizli, İzmir, ve Kütahya’da jeotermal enerji ısınma ve elektrik üretiminde kullanılmaktadır.

BİOKÜTLE ENERJİ

Bitkiler güneş enerjisini fotosentez yolu ile kimyasal enerjiye dönüştürerek depolar. Bunun sonucu olarak biyokütle meydana gelir. Enerji üretiminde kullanılabilecek biyokütle kaynaklarını; bitkisel kaynaklar, hayvansal atıklar şehir ve endüstri atıkları şeklinde sınıflandırabiliriz. Endüstriyel anlamda biyokütle, yaşayan ya da yakın zamanda yaşamış biyolojik maddelerden yakıt elde edilmesi ya da diğer endüstriyel amaçlarla kullanılması ile ilgilidir. Yaygın olarak, biyoyakıt elde etmek amacı ile yetiştirilen bitkiler ile lif, ısı ve kimyasal elde etmek üzere kullanılan hayvansal ve bitkisel ürünleri ifade eder. Biyokütleler, bir yakıt olarak yakılabilen organik atıkları da içerir. Buna beraber, atmosferik etkilerle değişikliğe uğramış, kömür, petrol ve doğalgaz gibi organik maddeleri içermiyor. Biyokütle elde etmek üzere, şekerkamışı, şekerpancarı, mısır, dallı darı, arpa, keten tohumu, ayçiçeği, kolza, soya fasulyesi gibi pek çok değişik bitki yetiştirilebilir. Petrol bağımlılığını azaltma ve küresel ısınma ile mücadelede yenilenebilir yakıtların artan önemi nedeniyle biyokütle üretimi büyüyen bir endüstri haline gelmiştir.

Biyoyakıtların içerisindeki karbon, bitkilerin havadaki karbondioksiti parçalaması sonucu elde edildiği için, biyoyakıtların yakılması, atmosferdeki karbondioksit artışına neden olmaz. Bu nedenle, pek çok insan, atmosferdeki

karbondioksit miktarının artışına engel olabilmek için, fosil yakıtlar yerine biyoyakıtlann kullanılması gerektiği görüşünü savunmaktadırlar. Biyoyakıtlar enerji dışında; yapı malzesi, geri dönüşümlü kâğıt ve plastik üretiminde de kullanılırlar. Biyokütle üretmek amacıyla; enerji ormanları, yağlı tohum bitkileri ve elyaflı bitkiler de yetiştirilmektedir. Biyokütleden; biyogaz, biyoetanol ve biyomotorin gibi yakıtlar elde edilmektedir. Biyokütle enerjisi, bitki ve hayvan atıklarından yararlanılarak elde edilmekledir. Bunları; çiftlik hayvanlarını dışkıları, ekin atıkları, kuru ağaçlar, odun parçalan ve hayvan atıktandır. Bİyokülleler, güç santralinin çukurunda yakılır. Bu yanma sonucunda ortaya çıkan gazlar, çeşitli işlemlerden sonra elektrik enerjisinde kullanılır. Başka bir yöntemde ise, biyokütleler tanklarda çürümeye bırakılarak zamanla metan gazı çıkması sağlanır.

NÜKLEER ENERJİ

Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasıyla nükleer enerji elde edilir. Aydın, Uşak, Manisa Çanakkale ve Yozgat çevrelerinde uranyum, Eskişehir çevresinde ise toryum yataktarı bulunmaktadır. Fakat, şu anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretilmemektedir.

HİDROJEN ENERJİSİ

Hidrojen’in yapısında karbon bulunmadığı için, fosil yakıtların neden olduğu olumsuz çevresel sorunlar meydana gelmez. Çok çeşitli kullanım alanlanna cevap verebilecek durumdadır. Gaz ve sıvı halde bulunduğu için uzun mesafelere ulaştırılabilir ve iletim kayıpları da meydana gelmemektedir. Ticari amaçlı olarak kullanılması, 2010 yılından itibaren düşünülmektedir. İlk aşamada maliyeti fazla beklenmekle beraber, daha sonraki yıllarda bu maliyetin çok daha aşağılara çekilebileceği düşünülmektedir.

Temiz ve verimli enerji kaynağı olan güneşten elektrik üretimi krizin de etkisiyle artıyor. Türkiye’de geçmişi dört yıl önceye dayanan güneşten elektrik üretiminde 2 Megawatt’lık kurulu güç için 6 milyon Euro’luk yatırım yapılmış durumda. Daha çok elektrik şebekesinin olmadığı alanlardaki konutlarda ve toplu konut projelerinde tercih edilen güneşten elektrik uygulaması için büyük potansiyel olduğu belirtiliyor. Sıcak su elde etmede kullanılan güneş enerjisi giderek elektrik için de önemli bir alternatif haline geliyor. Türkiye’de, 800 bin konutta 1.7 milyon metrekare güneş kollektörü kullanıldı.

Güneşe Derneği Başkan Yardımcısı ve Norm Enerji Sistemleri Şirket Müdürü İbrahim Erkan Yenen, Türkiye’de güneş enerjisiyle elektrik üretimine toplumun her kesiminin ilgi gösterdiğini belirterek, ancak şanslı iklim kuşağı ve iklim

koşullarına karşın yaygın ve etkin kullanım bulunmadığım söyledi. Güneşten elektrik üretiminde büyük potansiyelbulunduğunu aktaran Yenen, “Az sayıda münferit uygulama var. Bireysel, sosyal sorumluluk, çevre bilinci veya şebeke elektriğinin olmadığı yerlerde kullanılıyor.

Konutlar dışında yeni yeni gelişen alanlar ise, alışveriş merkezleri ve toplu konut inşaatları. Toplu konutların ortak yaşam alanlarındaki tüketimin güneşten karşılanması ve ortak masrafların azaltılması öngörülüyor. Bugüne kadar hep şebeke elektriğinin olmadığı yerlerde tercih edildi” dedi.

Erkan Yenen, güneş enerjisinin su ısıtma konusunda kullanıldığını özellikle Anadolu’da bunun çok gelişmiş olduğunu belirterek, bunun ilk yatırım maliyetinin elektrik üretimine oranla daha düşük olduğunu, altyapı gereği özellikle bağımsız konutlarda kullanıldıüını kaydetti.

Güneş enerjisi konusunda henüz bir sektörün tam oluşmadığını ancak gündemdeki Yenilenebilir Enerji Yasası değişiklikleri nedeniyle sektörün hareketlendiğini vurgulayan Yenen, Türkiye’de bugüne kadar güneş enerjisinden elektrik üretiminde 2 Megawatt’lık kurulu güç bulunduğunu, bunun da yatırım tutarının 6 milyon Euro’ya çıktığını aktardı. Yenen, sektörün sağlıklı geliştiğini söylemenin mümkün olmadığını dile getirerek, “Teknik ve ticari anlamda ciddi bilgi kirliliği söz konusu. Ciddi tasarım ve projelendirme aşaması ile ekipman seçimi çok önemli. Fiyat ancak son olarak gündeme gelmeli. Çalışmayan sistemler kötü örnek teşkil ediyor” diye konuştu.

Güneşten elektrik elde etmede güneşin fazla olduğu güney bölgelerinin daha cazip olduğunu aktaran Yenen, şöyle konuştu: “Bu alanda en iyi uygulama Almanya’da. Almanya’nın güneş potansiyeli de Türkiye ortalamasının yaklaşık yarısı kadar. Türkiye’nin en kötü yeri, Almanya’nın en iyi yerinden daha iyi. Yani kuzey bölgelerimiz dahil ülkemizin her bölgesinde uygulama yapmamız için yeterli potansiyel var.”

Bireysel konut uygulamalarına yönelik şebeke bağlantılı aküsüz sistemler için başlangıç fiyatı KDV hariç 10 bin Euro olarak görülüyor. Güneşten elektrik elde etmede kullanılacak altyapı maliyeti, bulunulan bölge, şehir, bina altyapısına göre değişiklik gösteriyor.

Aydınlı Grup’un güneş enerjisinden yararlanarak kendi elektriğini üreten ilk konut projesi olan Solarkent, 70 milyon TL’lik yatırımla hayata geçiyor. Esenyurt’ta 28 bin metrekarelik alanda, 30 katlı 4 blokta toplam 866 adet konuttan oluşan projede 1+1, 2+1 ve 3+1 konutların büyüklükleri 57 ile 128 metrekare arasında değişiyor. Daire sahiplerine tapuların hemen teslim edileceği Solarkent’te fiyatlar, 193 bin liradan başlıyor. Üretilen elektrik enerjisi ile site aidatından da tasarruf edilecek projede 120 aya kadar sıfır faiz imkanı da sunuluyor.

Solarkent’in ismini Solar panellerden almaktadır. Gölgeleme alanı üzerinde yer alacak ve her biri 220 w olan panellerden 2600 adet kullanılarak, yılda ortalama 780 bin kWh enerji üretilmesi hedeflenmektedir. Bu sayede ortalama 550 kW kurulu gücü olan santral kurulması planlanıyor. Bu güç ile Solarkent, Türkiye’nin ilk güneş santrali projesi olacak ve sadece ülkemizde değil, dünyadaki benzer uygulamaları arasında da konut projelerine uygulanmış en büyük güneş santrali projelerinden biri olacak. Gündüz üretilen enerji fazlası satılacak. Tabi bunun için ülkemizdeki ilgili kanunların çıkması gerekşyor.

Elektrik enerjisi ile site aidatlarında da büyük tasarruf elde edilecek. Ayrıca bakım masrafı en düşük olan solar enerji ile karbon salınımı yapılmaksızın enerji üretilecek. Solarkent kapsamında yapılacak olan enerji santrali sisteminde, açık otopark alanları kapatılarak, 4 bin 300 metrakare ilave kapalı otopark alam oluşturulacak. Ayrıca 2 bin 800 metrakare alana inşa edilen Solar Club site sakinlerinin ortak yaşam alanı olacak. Solar Club’ta yer alan iki adet havuz, sauna, Fin ve Türk hamamının yanı sıra masaj salonları da bulunacak.

Hürriyet